سرطان پستان (سرطان سینه)

سرطان پستان (سرطان سینه)

آناتومی پستان یک زن :


پستان ها از لوب ها و مجاری ساخته شده اند. در هر پستان 15 تا 20 بخش به نام لوب و جود دارد. در هر لوب بخش های کوچکتر بسیاری به نام لوبول وجود دارد و نهایتاً لوبول ها از لامپ های بسیار کوچک که تولید کننده شیر می باشند  تشکیل شده است.
لوب ها، لوبول ها، لامپ ها توسط لوله های نازکی به نام مجاری به هم مرتبط هستند.
آناتومی پستان یک زن شامل : نوک پستان، هاله ای در خارج از از پستان، غدد لنفاوی، لوب ها، لوبول ها، لامپ ها، مجاری و دیگر بخش های داخل پستان  می باشد.
همچنین هر پستان دارای رگ های خونی و عروق لنفاوی می باشد.عروق لنفاوی وظیفه حمل مایع تقریباً بیرنگی به نام لنف را بر عهده دارند، لنف در بین گره های لنفاوی – ساختار های لوبیایی شکل کوچک که در سراسر بدن یافت می شوند. –  به گردش در می آید و باعث فیلتر مواد در غدد لنفاوی شده و به مبارزه با عفونت و بیماری ها کمک می کند.
خوشه های غدد لنفاوی نزدیک پستان در زیر بغل، بالای استخوان ترقوه و در قفسه سینه وجود دارند.

 

سرطان پستان یا سرطان سینه چیست :

 

سرطان پستان نتیجه گسترش  سلول های بدخیم در پستان می باشد. به سرطان هایی که از مجاری شیری پستان ها شروع می شود کارسینوم پستان می گویند (این نوع سرطان رایج ترین نوع سرطان پستان می باشد.) و سرطان هایی  که از غدد شیری  پستان ها شروع می شوند را سرطان لوبولار می گویند ( این نوع سرطان اغلب در هر دو سینه نشان داده شده است.)،  سرطان التهابی پستان نوع نادری از سرطان پستان است که درآن پستان گرم، متورم و قرمز می شود.علاوه بر این بیش از 18 زیر- نوع سرطان دیگر نیز وجود دارد.
تقسیم کنترل نشده سلول های بدخیم باعث رشد غیر طبیعی و توانایی سلول های سرطانی در حمله به بافت های مجاور به صورت محلی و یا طی یک فرایند به نام متاستاز در سراسر بدن می شود.
سرطان پستان در مردان و زنان قابل ظهوراست، هرچند سرطان پستان در مردان بسیار نادر است و در خانواده های دارای زمینه ارثی سرطان پستان، مردان بیشترپذیرنده و ناقل ژن حاوی سرطان می  باشند.


انواع سرطان پستان :


1- سرطان پستان مهاجم : سلول های سرطانی از داخل لوبول یا مجاری به خارج شیوع پیدا کرده و به بافت اطراف حمله می کند. در این نوع سرطان، سلول های سرطانی می توانند به غدد لنفاوی رسیده  و در نهایت  راه خود را به سایر ارگان های بدن مانند استخوان ها، کبد و یا ریه ها بازکنند. سلول های سرطانی می توانند  از طریق جریانات خون یا سیستم لنفاوی به سمت  سایرنقاط بدن حرکت کنند.

2- سرطان پستان غیر تهاجمی : این نوع سرطان هنگامی رخ می دهد که سلول های سرطانی در جای خود قرار دارند و به بیرون شیوع پیدا نمی کنند.به طور مثال سرطان لوبولار در محل سرطانی است که سلول های سرطانی هنوز در محل لوبول ( در محل اصلی خود ) قرار دارند و به بیرون شیوع پیدا نکرده اند. به این نوع سرطان پیش سرطان گفته می شود زیرا در نهایت آنها می توانند به سرطان پستان مهاجم تبدیل شوند

 

عوامل خطرساز سرطان پستان :

 

هر چیزی که احتمال ابتلا به بیماری را افزایش دهد، عامل خطرزا نامیده می شود. توجه داشته باشید که داشتن یک عامل خطرزا به این معنا نیست که شما به سرطان پستان مبتلا شده اید.
در صورتی که شما فکر می کنید که به سرطان پستان مبتلا شده اید بهتر است به سرعت این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید.

 

عوامل خطرساز سرطان پستان عبارتند از :

 

  •  سابقه شخصی سرطان پستان مهاجم
  •  کارسینوم مجاری درجا (DCIS)
  •  سرطان لوبولار در محل ( LCIS )
  •  سابقه شخصی بیماری های پستان خوش خیم ( غیر سرطانی )
  •  سابقه خانوادگی سرطان پستان در بستگان درجه اول ( مادر، دختر و یا خواهران )
  •  به ارث بردن تغییرات در ژن های BRCA1 , BRCA2  و یا ژن های دیگر که خطرابتلا به سرطان پستان را افزایش می دهد.
  •  پستان هایی که در ماموگرافی بافت متراکمی از آنها نشان داده می شود.
  •  قاعدگی در سنین پایین
  •  بچه دار شدن در سنین بالا
  •  بچه دار نشدن.
  •  مصرف نوشیدنی های الکلی
  •  چاقی و بی تحرکی
  •  هورمون درمانی
  •  پرتودرمانی  به  قفسه سینه / پستان
  •  سفید پوست بودن
  •  برخی مشاغل خاص : محققان کانادایی دریافتند که مشاغل خاص، به ویژه کسانی که در تماس با مواد سرطان زا هستند بیشتر در خطر ابتلا به سرطان پستان قرار دارند.

 


علائم سرطان پستان :

 

1- وجودتوده ای در پستان، نزدیک به نوک پستان و یا در زیر بغل و یا ضخیم شدن پوست پستان
2- تغییر در اندازه  و شکل پستان
3- وجود یک تورفتگی در پستان ها
4- تورفتگی نوک پستان
5- خروج مایع از نوک پستان غیر از شیر مادر، مخصوصاً اگر آن مایع خونین باشد.
6- پوسته پوسته شدن، قرمز و یا متورم شدن پوست پستان در نواحی مختلف پستان
7- فرورفتگی های کوچک در پستان که ظاهری شبیه به پوست پرتقال به پستان می دهد.

 


روش های تشخیص سرطان پستان :

 


در صورتی که متوجه هرگونه تغییر در پستان خود شدید به سرعت با پزشک خود در میان بگذارید تا با روش ها و آزمون های تشخیصی سرطان پستان،  بیماری را تشخیص داده و از گسترش آن جلوگیری کنند.
روش های مختلف تشخیص سرطان پستان عبارتند از :
1. معاینه بالینی ( CBE ) : معاینه پستان توسط  پزشک یا دیگر متخصصان سلامتی . در این روش دکتر به دقت سینه و زیر بغل را برای یافتن توده یا هر چیز مشکوک دیگر لمس می کند .
2. سونوگرافی : در این روش امواج صوتی را با انرژی بالا ( فراصوت ) به بافت ها یا اندام های داخلی منعکس کرده و با ایجاد پژواک حاصل از انعکاس یک عکس از بافت های بدن به نام سونوگرام می سازند که تصویر حاصل را می توان چاپ کرد .
3. ماموگرافی : اشعه ایکس از پستان
4. MRI  ( تصویربرداری با تشدید مغناطیسی) : روشی است که  بااستفاده از آهنربا، امواج رادیویی و یک کامپیوتر یک سری از تصاویر دقیق از هر دو سینه ایجاد می کند. به این روش تصویربرداری تشدید مغناطیسی ( NMRI ) گفته می شود.
5. مطالعات شیمی خون : روشی است که در آن یک نمونه خون برای اندازه گیری  میزان مواد خاص  که توسط ارگان ها و بافت ها در بدن منتشرشده مورد بررسی قرار می گیرد. میزان این مواد ( بالاتر یا پایین تر از حد نرمال ) می تواند نشانه ای از بیماری در بدن باشد.
6. نمونه برداری : برداشتن سلول ها یا بافت ها و بررسی آنها توسط یک آسیب شناس در زیر میکروسکوپ برای تشخیص سرطان،  در صورتی که در سینه توده ای یافت شود ممکن است بیوپسی ( نمونه برداری ) انجام شود.


چهار نوع از بیوپسی سرطان عبارتند از :

 

  1.  بیوپسی حاصله : برداشتن کل بافت توده
  2.  بیوپسی در محل عمل : برداشتن بخشی از یک توده یا یک نمونه از بافت
  3.  بیوپسی مرکزی : برداشتن بافت با استفاده از یک سوزن عریض
  4.  بیوپسی آسپیراسیون با سوزن ریز ( FAN ) : برداشت بافت یا مایع با استفاده از یک سوزن نازک 

 

گزینه های اصلی درمان سرطان پستان عبارتند از :


1. درمان بیولوژیک جراحی ( دارو و درمان هدفمند )
2. پرتو درمانی ( رادیو تراپی )
3. شیمی درمانی
4. هورمون درمانی

 

انواع جراحی در سرطان پستان :

 


1. جراحی لامپکتومی : این نوع جراحی به صورت  برداشتن تومور و حاشیه کوچکی از بافت سالم اطراف تومور است. به این نوع جراحی صرفه جویی سینه  گفته  می شود، جراحان معتقد هستند که در این عمل تومار با آسانی از بافت اطراف خود جدا می شود. این نوع از جراحی برای تومورهای کوچک قابل توصیه است .
2. جراحی ماستکتومی : جراحی و برداشتن پستان

  •  ماستکتومی ساده : این جراحی شامل برداشتن لوبول، مجاری شیری، بافت چربی، نوک پستان، هاله پستان و برخی از بخش های پوست پستان می باشد.
  •  ماستکتومی رادیکال : به معنای از بین بردن عضلات قفسه سینه  و غدد لنفاوی در زیر بغل است.

3. بیوپسی گره : یکی از غدد لنفاوی در زیر بغل برداشته می شود اگر سرطان پستان به غدد لنفاوی رسیده باشد می تواند از طریق سیستم لنفاوی به سایر نقاط بدن گسترش یابد .
4. بیوپسی گره لنفاوی نگهبان  : اگر گره لنفاوی نگهبان سلول های سرطانی پیدا شود جراح ممکن است از بین بردن چندین گره لنفاوی در زیر بغل را توصیه کن. ] برای تعیین گره نگهبان از رادیوایزوتوپ و تزریق رنگ آبی در حین عمل استفاده می شود. [
5. جراحی بازسازی پستان : یک سری از روش های جراحی با هدف تشکیل ایجاد پستانی که تا حد امکان شبیه به پستان دیگر باشد. این روش  ممکن است در همان زمان به عنوان یک ماستکتومی انجام شود. در این روش جراح ممکن است از یک ایمپلنت پستان یا از بافت بخش دیگری از بدن بیمار استفاده کند.

 

پرتودرمانی :


برای از بین بردن سلول های سرطانی تومور را مورد هدف  دوز کنترل شده ای از اشعه قرار می دهند.
پرتو درمانی پس از عمل جراحی و شیمی درمانی به منظور از بین بردن سلول های سرطانی که ممکن است هنوز در محل جراحی قرار داشته باشند، انجام می گیرد.
پرتو درمانی حدوداً یک ماه  پس از عمل جراحی یا شیمی درمانی انجام می شود. هر جلسه پرتو درمانی چند دقیقه به طول می انجامد و بیمار ممکن است 3 تا 5 جلسه در هفته به مدت 3 تا 6 هفته تحت درمان قرارگیرد.


انواع پرتو درمانی :


 پرتو درمانی پستان : بعد از لامپکتومی، اشعه به بافت باقی مانده پستان تابیده می شود.
 پرتو درمانی قفسه سینه : یک دوز بالا از پرتودرمانی است که بجای اینکه تومور با جراحی برداشته شود این روش اعمال می شود.
 پرتو درمانی غدد لنفاوی : در این روش با هدف از بین بردن  سلو لهای سرطانی که به غدد لنفاوی رسیده اند پرتو را در ناحیه زیر بغل و اطراف آن منطقه هدایت می کنند.
 پرتو درمانی داخل نسجی : در این روش ماده رادیواکتیو در داخل بافت یا نزدیک محل تومور قرار میگیرد . در رادیوتراپی خارجی پستان ممکن است یک دوز بیشتر ( Boost ) به روش داخل نسجی یا خارجی به بیمار داده شود .
 پرتو درمانی داخل حفره ای ( براکی تراپی پستان ) : نوعی درمان است که در آن منبع پرتو داخل بدن قرار می گیرد. در براکی تراپی، منبع پرتو جامد است  و به صورت  دانه هایی، نوار یا کپسول می باشد که در ناحیه  سرطانی یا اطراف آن قرار داده می شود.

 

شیمی در مانی :


برای کشتن سلول های سرطانی از داروهایی استفاده می کنند که این داروها سیستوتوکسیک  نامیده می شوند، شیمی درمانی در صورتی که خطر عود سرطان و یا گسترش آن وجود داشته باشد توصیه می گردد. اگر تومور بزرگ باشد شیمی در مانی با هدف کوچک سازی تومور قبل از عمل جراحی انجام می گیرد.


عوارض شیمی درمانی : این عوارض ممکن است شامل  تهوع، استفراغ، از دست دادن اشتها، خستگی، دردهای دهان، ریزش مو و ...  باشد که البته این عوارض را می توان با داروهایی که پزشک معالج تجویز می کند، کنترل کرد.


هورمون درمانی :


این روش برای درمان سرطان پستان حساس به هورمون استفاده می شود و در درمان دیگر انواع سرطان بی تاثیر می باشد. این نوع از سرطان اغلب به عنوان ER مثبت ( گیرنده استروژن مثبت) وPR مثبت ( گیرنده پروژسترون مثبت ) سرطان نامیده می شود.

 

پیشگیری از سرطان پستان :

 

برخی از تغییرات در شیوه زندگی می تواند به طور قابل توجهی خطر ابتلا به سرطان سینه را کاهش دهد. که در ذیل به بیان برخی از آنها پرداخته ایم :

1. پرهیز از نوشیدن الکل : زنانی که از نوشیدنی های الکلی استفاده نمی کنند کمتر در معرض ابتلا به خطر سرطان پستان قرار دارند.
2. داشتن فعالیت بدنی منظم  به صورت حداقل 5 روز در هفته .
3. داشتن رژیم غذایی سالم و متعادل : انتشار نتیجه یک مطالعه در BMJ  ( مجله  پزشکی بریتانیا ) (ژوئن 2013) نشان می دهد که زنانی که به طور منظم از ماهی و غذاهای دریایی استفاده می کنند کمتر در خطر ابتلا به سرطان پستان قرار دارند.
4. تغذیه با شیر مادر : مادرانی که حداقل به مدت 6 ماه فرزندان خود را شیر می دهند کمتر در معرض خطر ابتلا به سرطان سینه قرار دارند، البته این موضوع در مورد بانوان سیگاری صادق نمی باشد.
5. محدود کردن هورمون درمانی در درمان علائم یائسگی .
6. نگه داشتن وزن بدن در حالت متعادل : زنان چاق و کم تحرک بیشتر در معرض ابتلا به سرطان سینه قرار دارند.

 

 

بخش ماموگرافی مرکز تصویربرداری پزشکی مهرگان با مجهزترین و به روزترین دستگاه های ماموگرافی و پزشکان حاذق در تشخیص به موقع مشکلات پستانی و تلاش برای جلوگیری از گسترش آنها شما را یاری می کند.

 


منابع :

http://www.medicalnewstoday.com

http://www.cancer.gov

تاریخ: ۱۳۹۴/۱۲/۱۸