دیابت شیرین و حاملگی

دیابت شیرین و حاملگی

دیابت شیرین یک سندرم کلینیکی است که با کمبود ترشح انسولین یا مقاوت بافتها به آن و در نتیجه افزایش قند خون  مشخص می گردد.

این بیماری در حال حاضر با شیوع 4 درصد ، شایعترین اختلال طبی مشکل آفرین در بارداری ها محسوب می شود.

تقسیم بندی دیابت:

  • دیابت تیپ 1 (IDDM)
  • دیابت تیپ 2 (NIDDM)
  • دیابت حاملگی ( دیابتی که برای اولین بار در طی حاملگی تشخیص داده شود.)

دیابت پیش از بارداری :

دیابتی است که پیش از وقوع حاملگی تشخیص داده شده باشد و عوامل تشخیصی آن عبارتند از :

  1. نشانه های بالینی دیابت ( پرنوشی، پراداری  و یا کاهش وزن غیر قایل توجیه ) که با یمک قند خون تصادفی غیر ناشتا مساوی یا بیشتر از 200 mg/dl  همراه باشد .
  2. گلوکز ناشتای خون (FBS ) مساوی یا بیشتر از 126 mg / ld .
  3. گلوکز قند  2 ساعته مساوی یا بیشتر از 200mg/dl پس از خوردن 75 گرم گلوکز خالص

دیابت های پیش از باردای علاوه بر عارضه دار نمودن روند بارداری با افزایش خطر بروز ناهنجاری های متعدد جنینی اعم از ناهنجاری های قلبی ، دستگاه عصبی، کلیوی  گوارشی همراه می باشند.

در صورتی که دیابت حاملگی (GDM)  معمولا با افزایش خطر ناهنجاری در جنین همراه نیست .

مقایسه

 

دیابت تیپ 1 ( وابسته به انسولین )

دیابت تیپ 2 ( غیر وابسته به انسولین )

شیوع

حدود 10 درصد از کل مبتلایان

حدود 90درصد از کل مبتلایان

سن بروز

اغلب بیش از 30 سالگی (بویژه در دوران کودکی و نوجوانی )

اغلب پس از 40 سالگی 

استعداد پنتیکی و توارث

ارتباط متوسط (ژن عانل ادمی کروموزوم 6)

ارتباط ارثی و ژنتیکی بسیار قوی

پاتوفیزیولوژی

فقدان یا کاهش ترشح انسولین

مقاوت به  انسولین ، افزایش تولید گلوکز و کاهش متوسط ترشح انسولین 

عوامل خطرساز

عمدتاً ناشناخته ، عوامل میکروبی،شیمیائی و تغذیه مطرح هستند.

سن بالا، چاقی، بی تحرکی و سابقه دابت ، حاملگی قبلی 

 

نشانه های اصلی

لاغری پلی اوری و پلی دیپسی قابل توجه

پرخوری، چاقی قابل توجه و سایر نشانه ها با شدت کمتر

 

عوارض در استرس یا قطع درمان

عمدتاً به صورت کتواسیوز دیابتی

عمدتاً  یپرگلیسمی غیر کتوتیک و ندرتاً کتوسیدوز 

 

درمان

تعدیل رژیم غذائی- انسولین تزریقی

تعدیل رژیم غذائی – داروهای خوراکی پائین آورنده قند (با یا بدون انسولین تزریقی ) 

 

در موارد زیر غربالگری برا ی دیابت پیش از حاملگی توصیه می شود (به وسیله تست آزمایش قند ناشتا ) :

  1. در تمام افراد بالای 45 سال (و هر سه سال یکبار در صورت طبیعی بودن )
  2. افراد جوان تر دارای شرایط زیر :

داشتن اضافه وزن بیشتر از 20% و یا چاقی شکم با BMI طبیعی.

افرادی که خویشاوندان درجه اول مبتلا به دیابت دارند .

اعضاء نژادهای پر خطر(آفریقایی، آمریکایی،آسیائی ، آمریکای لاتین)

افرادی که سابقه زایمان نوزاد با وزن بیشتر از 4KG ، مرگ نوزاد در دوره ی 28 هفتگی حاملگی تا 7 روز پس از زایمان و یا سابقه دیابت حاملگی در بارداری قبلی را داشته باشند.

افراد مبتلا به فشارخون بالا

دارندگان کلسترول و یا تری گلیسرید بالا

زنان مبتلا به بیماری تخمدان پلی کیستیک (pco)

 

دیابت حاملگی

به هر بار اختلال درتحمل گلوکز که برای اولین بار در حاملگی تشخیص داده شود، دیابت حاملگی گفته می شود ( شروع این اختلال می تواند در دوران حاملگی و یا پیش از حاملگی بوده باشد.

فاکتورهای  افزایش خطر ابتلا به دیابت حاملگی :

  1. سابقه خانوادگی دیابت نوع 2 و یا دیابت حاملگی قبلی
  2. چاقی ( به ویژه چاقی در سراسر بدن )
  3. افزایش سن مادر ( بالاتر از 30 سال )
  4. سابقه زایمان نوزاد درشت و یا مرگ نوزاد در دوره ی 28 حاملگی تا 7 روز پس از زایمان
  5. حاملگی چند قلوئی
  6. مصرف داروهای بالابرنده قند خون

 

عوارض دیابت حاملگی :

عوارض مادری:

زایمان پیش از موعد

عوارض عفونی

فشار خون بالا

افزایش زایمان به روش سزارین

زیادشدن مایع آمنیوتیک که جنین را در کیسه جنین احاطه کرده است.

عوارض  جنینی و نوزادی :

مرگ و میر نوزاد در دوره ی 28 هفتگی حاملگی تا 7 روز پس از تولد .

اختلالات رشد جنین

سندرم زجر تنفسی (یک بیماری اختلال ریوی تهدید کننده زندگی )

و ...

 

غربالگری دیابت حاملگی :

زمان : به طور روتین بین هفته های 24 تا 28 بارداری

توجه : در مادرانی که خطر ابتلابه دیابت حاملگی در آنها  بالا می باشد انجام غربالگری زودتر از یعنی در اولین فرصت ممکن توصیه می شود.

در مان

مرحله اول : رزیم غذائی و ورزش

مرحله دوم: افزودن رژیم انسولین

رژیم غذایی :

اولین اقدام درمانی در برخورد با مادران دچار دیابت بارداری استفاده از یک رزیم غذائی (حداقل 4تا 6 هفته ) است که اهداف زیر را تامین نماید.

مواد غذائی ضروری و کافی رادر اختیارمادر و جنین بگذارد.

سطح گلوکز را در اندازه مناسبی حفظ کند.

جلوگیری از بروز عوارض حاد دیابت

 

درمان با رژیم غذایی اساس درمان در دیابت حاملگی است .

 

 

ورزش :

در کنترل دیابت حاملگی ،ورزش به عنون یک روش کمکی موثر به همراه رژیم غذایی  مورد تاکید قرار دارد. توصیه های کلی در ازین رابطه عبارتند ازک

ورزش های هوازی ورزش هایی هستند که بیشتر اندام های فوقانی بدن را به کار می گیرند و فشار اندکی به ناحیه تنه و شکم می آورند.

انجام حرکات ورزشی اندام های فوقانی به مدت 20 دقیقه و 3 بار در هفته می تواند تاثیر قابل ملاحظه ای بر کنترل گلوکز خون داشته باشد.( پس از 4 هفته)

 

نکته !! استفاده از داروهای خوراکی پائین  آورنده قند خون در طی بارداری مجاز نیست.

 

زایمان در مادران دیابتی :

در مادران مبتلا به دیابت بارداری با کنترل ضعیف قند خون و ماکروزومی ( اصطلاحیاست که برای توصیف نوزاد تازه متولد شدهای که به طور قابل توجهی از حد متوسط بزرگتر است)  زایمان در هفته 38 بارداری توصیه می شود.

در مادران مصرف کننده ی انسولین با کنترل مناسب قند خون که خود بخود وارد فاز لیبر نشده اند باید در 40 هفتگی زایمان  القاء شود.

در صورتیکه  وزن جنین بیشتر از 4500 گرم تخمین زده شود، انجام زایمان به روش سزارین توصیه می گردد.

 

 

 

تاریخ: ۱۳۹۵/۰۳/۲۵