سونوگرافی آنومالی چیست؟

سونوگرافی آنومالی چیست؟

سونوگرافی آنومالی یک جز از غربالگری های مرحله دوم است و در اواسط بارداری انجام می شود و برای مشاهده دقیق تر جنین و رحم صورت می گیرد. کارشناس در حین سونوگرافی رشد نرمال جنین و محل قرارگیری جفت را بررسی می کند.

- آنومالی اسکن یا سونوگرافی تفصیلی در هفته های 15 تا 22 بارداری انجام پذیر است ولی بهترین هفته آن هفته 20 بارداری است.

- هدف از انجام این سونوگرافی بررسی نرمال بودن رشد جنین است اما می توانید جنسیت جنین را نیز بفهمید. گاهی اوقات چربی اضافه در قسمت شکم باعث می شود نتوان به خوبی جنسیت را تشخیص داد یا تصاویر مناسبی تهیه نمی شود

 در سونوگرافی آنومالی چه چیزی می بینید؟

 

کارشناس تمام اندام های جنین را مشاهده و بررسی می کند. کارشناس قسمت های زیر را بررسی می کند:

- 1ساختار و شکل سر جنین؛

در این مرحله مشکلات مغزی بسیار کم است اما امکان دارد وجود داشته باشد.

- 2صورت جنین برای بررسی شکاف لب؛

شکاف کام در داخل دهان جنین به سختی دیده می شود.

-3 ستون فقرات جنین؛

بررسی مقطعی ستون فقرات و طول آن برای اطمینان از همراستایی استخوان ها و پوشش پوست بر روی ستون فقرات پشت.

- 4 دیواره شکم جنین؛

برای اطمینان از پوشیده شدن تمام اندام های داخلی با استفاده از دیواره شکم. همچنین بررسی جفت، بند ناف و آب دور جنین.

- 5قلب جنین؛

دو دریچه بالا (زیر بغل) و دو دریچه پایین (بطن) باید دارای اندازه های برابر باشند. دریچه ها باید با هر ضربان قلب باز و بسته شوند. دکتر همچنین رگ های اصلی و شریان هایی را که خون را از قلب کودک شما حمل می کنند، بررسی خواهد کرد.

- 6شکم جنین؛

گاهی جنین مقداری از آب دور خود را قورت می دهد که به صورت حباب های سیاه رنگ در شکم جنین دیده می شود.

- 7کلیه های جنین؛

کارشناس دو کلیه جنین را بررسی می کند همچنین حرکت ادرار به داخل مثانه را نیز بررسی می کند. اگر مثانه جنین خالی باشد باید در طول سونوگرافی پر شود و این مسئله به راحتی قابل مشاهده است. در كليهها حتماً بايد كاليسها یا لگنچه و … ديده شود و اگر كيست ديده شود مطرح كننده كليه كيستيك است و اگر كليه ديده نشد ميتواند مطرح كننده آژنزي كليه باشد .

- 8دست ها، پاها و بازوهای جنین؛

کارشناس انگشتان جنین را مشاهده می کند. حتماً بايد جفت دستها و حتماً با 5 انگشت ديده شود . گاه يك يا چند انگشت به هم ميچسبند و در تريزومي 21 شصت فرو رفته است و دست بسته و حالت مشت را دارد .فرم اندازه فمور (استخوان ران) در تشخيص ديسپلازي مهم است و كوچكتر بودن آن نشان دهنده نانيسم است و بعد بايد اندازه كف پا هم گرفته شود

- 9معده کودک شما:

کودک شما برخی از مایع آمنیوتیک را که در آن قرار دارد قورت میدهد، که در معده اش به عنوان یک حباب سیاه دیده می شود.

- 10جنسیت جنین:

اگر دولبيا ديده شد دختر و اگر پنیس با حلقه اسكلروتوم ديده شد جنسيت جنين پسر است . در هنگام سونو حتماً پاهاي بچه بايد باز باشد. اگر هنگام سونو پاهاي بچه بسته باشد و بند ناف جلو بيفتد و تشخيص اشتباهي پسر داده مي شود بعضي وقتها كه بيضه ديلاته باشد هيدروسل را ميرساند و در تخمدانها هم ممكن است كيست تخمدان ديده شود .

- 11جفت :

_ممکن است در مقابل دیواره جلویی یا در مقابل دیواره پشتی رحم یا معمولا نزدیک بالای رحم می باشد

_اگر جفت جلوی دهانه رحم (گردن رحم) باشد جفت پایین است. اگر جفت در رحم شما پایین باشد، در سه ماهه سوم، اسکن دیگری خواهید داشت تا موقعیت آن را بررسی کنید. تا آن موقع احتمال دارد که جفت شما از گردن رحم دور شده باشد.

_گاهی سه رگ خونی داخل بند ناف را می شمارند اما این کار خیلی رایج نیست. کارشناس به بررسی آب دور جنین می پردازد تا برای حرکت جنین مقدار کافی آب وجود داشته باشد.

در طی اسکن، پزشک بخش هایی از بدن نوزاد شما را اندازه گیری می کند تا ببینید که چقدر رشد می کند. او قسمت های زیر را در کودک شما  اندازه می گیرد:

  •  دور سر (HC)
  •  دور شکم (AC) : جهت بررسی اختلال رشد داخل رحمی (IUGR) مهم است كه محيط دور شكم رشد نكرده و فقط سر رشد كرده است .
  •  استخوان ران یا ران (FL)
  • اندازه گیری قطر سر یا BPD

 بررسي (F.O ) یا اكسي پوتو فرونتال فقط در اليگوسفالي اندازهگيري ميشود .

- اندازه گیری ها باید متناسب با زمان زایمان باشد. اگر اولین باری است که سونوگرافی انجام می دهید، در این سونوگرافی پزشک زمان زایمان را تعیین می کند. اندازه گیری ها باید با توجه به آنچه در این ماه انتظار می رود باشد. اگر اختلاف بین اندازه ها بیش از دو هفته باشد ، پزشک ممکن است از شما بخواهد آزمایش های بیشتری انجام دهید.

 

چه مشکلاتی در سونوگرافی آنومالی دیده می شود؟

کارشناس لیستی از مشکلات را بررسی می کند. ممکن است این مشکلات جدی یا غیرقابل درمان باشد. اگر بیماری درمان باشد پزشک از آن مطلع می شود و در هنگام زایمان مراقبت های لازم را فراهم می کند. برخی مشکلات راحت تر در سونوگرافی دیده می شوند و برخی دیگر به راحتی دیده نمی شوند. بیشتر مشکلات و بیماری ها در لیست نادر هستند. در این جا لیست بیماری ها و احتمال مشاهده آن ها توسط کارشناس ذکر شده است:

 

نبودن قسمت بالایی سر؛ 98 درصد

شکاف لب؛ 75 درصد

نقص دیواره شکم، بیرون زدگی روده و کبد؛ 80 درصد

نقص دیواره شکم، بیرون زدگی روده بزرگ؛ 98 درصد

اندام از دست رفته یا کوتاه؛ 90 درصد

نقص نخاع؛ 90  درصد

مشکلات اصلی کلیه؛ 84 درصد

سوراخ در ماهیچه های جداکننده قفسه سینه و شکم؛ 60 درصد

مایع اضافی در مغز؛ 60  درصد

سندرم ادوارد یا سندرم پاتو؛ 95 درصد

مشکلات قلبی اصلی؛ 50 درصد

برخی مشکلات مانند نقص قلب یا روده تا اواخر بارداری قابل مشاهده نخواهد بود

 

نشانه های غیر طبیعی در سونوگرافی آنومالی:

 

بیشتر بیماری ها که به سونوگرافی مجدد نیاز دارند جدی نیستند. حدود پانزده درصد سونوگرافی ها دوباره انجام می شود. دلیل اصلی سونوگرافی دوباره این است که کارشناس نتوانسته است تمام چیزهای مورد نیاز را مشاهده کند. شاید جنین در موقعیتی مناسب دراز نکشیده باشد یا وزن شما زیاد باشد. در این حالت باید سونوگرافی دوباره در هفته بیست و سوم بارداری انجام شود. اگر کارشناس مشکلی مشاهده کند به شما اطلاع می دهد. در این حالت به ملاقات پزشک بروید.

- اگر جنین مشکل قلبی داشته باشد پزشک سونوگرافی داپلر انجام می دهد. این سونوگرافی اطلاعات جزئی تر در خصوص قلب جنین در اختیار پزشک قرار می دهد.

- اگر در سونوگرافی شما مشکلی جدی وجود داشته باشد باید تمام گزینه های پیش رو را بررسی کنید. مشکلات جدی بسیار نادر است ولی خانواده ها معمولا به فکر و مطالعه برای تصمیم گیری نیاز دارند. سایر مشکلات با انجام جراحی پس از زایمان یا در رحم قابل حل است

اگر جواب سونوگرافی آنومالی مشکل دار بود و یا پزشک به مواردی مشکوک شد ناهنجاری های کروموزومی با یکی از آزمایش های تشخیصی قابل تشخیص خواهد بود:

 

1CVS (نمونه برداری از پرز جفتی):

  • این آزمایش در سه ماهه اول در حدود هفته دهم تا سیزدهم بارداری انجام می شود. قطعه کوچکی از جفت گرفته میشود و برای ناهنجاری های کروموزومی مورد مطالعه قرار می گیرد.
       

- 2ان آی پی تی (آزمایش غير تهاجمی قبل از تولد):

  • نمونه ای از خون مادر برای بررسی دی ان ای گرفته می شود.

 

3- آمنیوسنتز:

  • مقدار کمی مایع از اطراف نوزاد گرفته شده و برای ناهنجاری های کروموزومی مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.

تفسیر جواب سونوگرافی آنومالی:

در صورت وجود بیش از یک مورد از مارکرهای خفیف ذیل، شما باید به پزشک معالج ارجاع داده شوید:

  • هایپوپلازی یا کوچک بودن استخوان بینی
  • رودة اکوژنیک (وجود یا توده با اکوژنیسیته بالا در ناحیه روده)
  •  افزایش ضخامت چین پشت گردن جنین
  •  اتساع لگنچة کلیوی
  • سیستیک هایگروما
  •  کلینو ‌داکتیلی(خم‌شدگی انگشت کوچک دست به سمت انگشت چهارم)
  • آترزی دئودنوم (فقدان قسمت ابتدایی روده کوچک)
  •  هیدرونفروز (تجمع مایع در کلیه ها)
  • کوتاهی استخوان ران
  • هیپوپلازی و یا فقدان بند وسط انگشت پنجم
  • وجود فاصلة غیر طبیعی بین انگشت بزرگ و انگشت دوم
  • موج غیر طبیعی در داکتوس ونوسوس 
  • و یا هر گونه اختلال ساختاری یا رشدی در جنین.

 

مامان و باباها به یاد داشته باشید...

-  که بسیاری از نوزادان عادی نیز دارای نشانه های غیر طبیعی هستند. با این حال، کشف مارکرها در یک اسکن می تواند باعث ایجاد اضطراب در والدین شود.

- حدود 15 درصد از اسکن ها باید به یک دلیل یا دیگری تکرار شود. اما این به این معنی نیست که کودک شما مشکل دارد.

- سعی کنید در چنین مواردی نترسید. با دکتر خود صحبت کنید.

- اگر مشکلی است، بهتر است  با یک متخصص مشورت کنید. پزشک شما را به متخصص راهنمایی می کند که می تواند به بهترین وجه به وضعیت شما کمک کند.

- اگر چه مشکلات جدی نادر هستند، برخی از خانواده ها با تصمیم گیری سخت تر از همه مواجه می شوند که بارداری را ادامه بدهند یا نه.

- مشکلات دیگر ممکن است به این معنا باشد که نوزاد پس از زایمان یا در رحم، نیاز به عمل جراحی یا درمان دارد.

تاریخ: ۱۳۹۶/۱۰/۱۶